Tussen complimenten en kritiek

Tussen complimenten en kritiek is er één groot punt van gelijkenis: ze leveren allebei geen informatie.

Hmm, geen informatie, hoor ik je denken? Als je kritiek krijgt, weet je toch dat iets niet goed was?
En als je complimenten krijgt, dan weet je toch dat datgene waarover je complimenten krijgt, wel goed was?

Toch niet: complimenten noch kritiek leveren je nuttige informatie over het effect van wat je deed.

Als ik een workshop gegeven heb, en iemand geeft me een compliment (bv. 'Ik vond het echt heel goed!'), dan is dat leuk om te horen.
Dat deel van mij dat zelf nog niet altijd gelooft in wat ik doe, heeft die complimenten zelfs echt nodig en heeft dan zoiets van 'zie je wel, we zijn goed bezig!'
Maar wàt doe ik precies dat werkt? Wat maakt precies dat iemand een workshop goed vond? Welke van mijn acties maken dat iemand de workshop goed vond? Dat weet ik niet!

Als ik een workshop geef, en ik krijg kritiek (bv. 'Ik heb er echt niks aan gehad!'), dan is dat echt niet leuk om te horen.
Dat deel van mij dat zelf nog niet altijd gelooft in wat ik doe, grijpt die kritiek zelfs aan om me helemaal onderuit te halen: 'zie je wel, ik had je toch gezegd dat je niks waard bent! Wie denk je wel dat je bent om te denken dat je iemand iets nuttigs zou kunnen meegeven!'
Maar wàt heb ik precies gedaan dat niet het beoogde effect had? Of wat ik juist niét gedaan? Welke van mijn acties maken dat iemand de workshop niet goed vond? Dat weet ik niet!

Maar hoe kan je dan wél te weten komen wat het effect is van je acties? Door het krijgen van feedback.

Feed-back gaat, zoals het woord het zegt, over een informatie-lus. Je doet iets, en je krijgt informatie over het effect van je actie.
Als ik de kraan opendraai en ik voel met mijn hand hoe warm het water is, dan is die informatie feedback.
Als je het effect van je acties, dus de watertemperatuur, niet OK vindt, dan draai je de kraan wat verder open of dicht, en je voelt opnieuw.
De nieuwe feedback die je krijgt, helpt je je handelingen bij te stellen tot het gewenste effect bereikt is.

Als ik feedback krijg van andere mensen, dan moet die ook een lus bevatten.
Niet alleen iets over mij, en niet alleen iets over diegene die de feedback geeft, maar informatie die mijn acties verbindt met het effect dat die bij de ander teweeg brengen.
'De oefening die we deden na de middag, daar heb ik veel aan gehad, want die gaf me inzicht in mijn patroon' of 'De manier waarop je die vraag stelde, bracht me uit evenwicht want je kwam heel aanvallend over'.

Op die manier krijgen we waardevolle informatie over het effect van ons gedrag op anderen én kunnen we, als we niet het gewenste effect bereiken, ervoor kiezen om ons gedrag aan te passen.

Enkele tips in het omgaan met kritiek, complimenten en feedback:
1. Als je reacties, commentaren, input krijgt, vraag je dan af: is dit kritiek, zijn dit complimenten, of is het feedback?

2. Onderzoek je innerlijke houding: geef je jezelf vooral complimenten, kritiek of feedback? Hoe we omgaan met reacties uit de buitenwereld, weerspiegelt onze eigen innerlijke houding.

3. Als je kritiek krijgt, kan je ervoor kiezen om die naast je neer te leggen of, als het veilig voor je voelt, kan je ervoor kiezen om meer info te vragen zodat de kritiek feedback wordt.
'Wat in mijn gedrag maakt precies dat je ... vindt?'
is daarvoor een handige vraag.

terug naar overzicht