De 5 meest hardnekkige misverstanden over het starten als zelfstandig dienstverlener

Ongeveer vijf jaar geleden had ik mijn eerste migraine-aanval.
Al wist ik pas achteraf dat het migraine was, want ik herinner me nog dat ik de dag nadien aan mijn baas gevraagd heb of hij ook zo misselijk was geweest van het middagmaal. Dat de misselijkheid een combi vormde met de hoofdpijn en dat die samen ‘migraine’ genoemd werden, dat kwam ik pas later te weten.

Wat ik ook pas later begon te beseffen, was dat dit het begin was van het einde. Of neen, het begin van het begin! Het begin van het einde bij mijn toenmalige werkgever, en het begin van het begin van mijn eigen bedrijf.

Sinds ik op 1 oktober 2007 startte als zelfstandige (mijn meest heldere herinnering aan die dag is dat ik tegen mijn vriend zei: "Ja, euh, wat moet ik nu eigenlijk morgen doén?") heb ik regelmatig vragen en bemerkingen gekregen over de weg die ik heb afgelegd.

"Maar hoe wist je precies wàt je ging doen?"
"Ja, jij hebt iets te bieden, maar op mij zit niemand te wachten!"
"Goh, zo dapper dat jij bent, gewoon je job opzeggen, dat zou ik nooit kunnen!"

Hoog tijd dus voor een blogpost over de 5 meest hardnekkige misverstanden over het starten en werken als zelfstandige, en bij uitbreiding over het elke belangrijke verandering in je leven.

Misverstand 1: je moet ongelooflijk dapper zijn om een ingrijpende verandering door te voeren in je loopbaan.

Waarheid: ik vind mezelf niet echt een dapper persoon (of zoals mijn zesjarige dochter me gisteren nog zei: "Ik ben eigenlijk wel veel dapperder dan jij toen je 6 was!") en dat was ik ook niet toen ik vier-en-een-half jaar geleden mijn ontslag indiende.

Hoe gebeurde het wel?
Mijn hoofd wou wel een andere richting uit (‘iets’ met training of coaching, zie misverstand 2) maar ik geef heel eerlijk toe: als het aan mijn hoofd/bewuste/rationele kant gelegen had, zat ik naar alle waarschijnlijk nu nog steeds klinische studies te monitoren. Dus wat zei mijn lijf tegen mijn hoofd? "Oh, als jij de stap niet zet, dan zorg ik er wel voor dat het hier onhoudbaar voor je wordt, en dat moét je wel weggaan!" En zo kreeg ik dus migraine. Eerst op vrijdagavond. Dan op donderdag- en vrijdagavond. Een tijdje later op zondag-, donderdag-, en vrijdagavond en na een paar maanden bijna continu. En, oh wonder, toen ik 4 weken ziek thuis zat, had ik geen greintje pijn.

Ik blijf er dus bij: je hoeft niet de meest dappere persoon te zijn om zo’n stap te zetten en je hoeft zeker niet te wachten tot je niet bang meer bent. Is moed immers niet het zetten van een stap ondanks je angst?

OK, 1 oktober 2007. Mijn zelfstandigen-statuut is in orde. En wat nu?

Misverstand 2: je moet exàct weten wat je gaan doen en hoe je dat gaat doen als je een nieuwe richting uit gaat.

Ik ben het vol-le-dig met je eens dat je bij de opstart van een nieuw restaurant een kloppend business plan moet hebben, goed personeel, moet weten wat je gaat serveren en hoe, hoe je je marketing gaat verzorgen en hoeveel maaltijden je moet verkopen om uit de kosten te geraken.

Maar laat ons eerlijk zijn: als je start als coach, trainer, adviseur, dan zijn de investeringen een stuk lager en dan mag je jezelf ook de tijd en de kans gunnen om te ontdekken wat je precies wil doen, waar je precies een toegevoegde waarde levert (t.o.v. andere coaches, trainers, adviseurs e.d.), wat er werkt en wat er niet werkt, wat jou energie geeft en wat juist niet.

Bedoel ik dat ik vind dat je totaal onvoorbereid te werk moet gaan? Neen, dat bedoel ik niet. Als jij kan ontdekken wat en hoe je precies wil doen voordat je van richting gaat veranderen, dan is dat mooi meegenomen.

En voor sommigen onder ons werkt het net iets anders.
Soms omdat we niet genoeg energie hebben om de volgende stap helemaal voor te bereiden terwijl we nodig bezig zijn het oude af te ronden.
Soms omdat onze leerstijl ervoor zorgt dat we pas door het ‘doen’ ontdekken wat het effect is dat we veroorzaken.
Soms omdat we externe factoren nodig hebben om in gang te schieten. In verband met dit laatste moet ik denken aan het mijn favoriete dagdroom tijdens mijn eerste jaar als zelfstandige: "Oh, als ik nu maar eens de lotto zou winnen! Dan kon ik gewoon op mijn eigen tempo mijn zaak uitbouwen, zonder wakker te moeten liggen van geld (of het gebrek daaraan)." Groot was mijn verbazing toen ik tijdens een coachingsessie ontdekte dat ik het geldgebrek nodig had om in gang te geraken: de angst om zonder inkomen te zitten bleek nog groter dan de angst te mislukken als coach.

En dat brengt me meteen bij misverstand 3: Als ze niet op me zitten te wachten, kan ik er beter niet aan beginnen.

Ik denk niet dat er ook maar iemand zat te wachten op een meer dan 600 pagina’s tellend boek over de ex-kolonie van een klein Europees landje. Of misschien 1 of 2 historici.
En toch is het boek ‘Congo’ van David Van Reybrouck een enorm succes geworden.

We zaten niet te wachten op een gsm of een i-pad, en toch kunnen we die niet meer missen eens we ze hebben (alle ja, dat van die i-pad heb ik van horen zeggen ;-).

Wat van belang is, is dat jij ontdekt welke toegevoegde waarde jij kan leveren in iemands leven. Waar ben jij precies goed in? Welk feedback, impliciet en expliciet, krijg je elke keer opnieuw?

En als je dit niet ziet, ga dan aan de slag met jouw overtuigingen over feedback.
Kan jij zien welk effect je hebt op mensen? Kan jij zien wanneer je het gewenste effect hebt, en wat er juist niét werkt? Je eigen weg gaan is ontdekken en leren, telkens opnieuw.

Want dat brengt me bij misverstand 4: ik kan mijn eigen weg gaan zonder mijn eigen thema’s te onderzoeken.

Eigenlijk is dit niet echt een misverstand. Ik ben nog geen coaches of trainers tegengekomen die niet naar zichzelf wilden kijken, die ervan overtuigd waren dat je om anderen te begeleiden niet naar je eigen thema’s hoefde te kijken.

Alleen, geef eerlijk toe: het zou wel eens leuk zijn als we eens niét naar een gevoelig thema moesten kijken als we vast zaten hé? Het zou wel eens leuk zijn als we de oorzaak voor steeds weerkerende issues buiten ons konden leggen, in plaats van het voldoening gevende maar soms ook angstaanjagende of pijnlijke werk te doen dat bewustwording heet.

Want, ja, daar is misverstand 5 al: op een bepaald moment bereik ik mijn bestemming, en dan zal ik perfect gelukkig zijn.

Dan zal ik de perfecte coach of trainer zijn/ zullen al mijn klanten lyrisch zijn over mijn dienstverlening /zal ik nooit meer twijfelen over welke stappen ik moet ondernemen / zal mijn website de referentie zijn in België (omcirkel wat het beste bij je past).

De eindbestemming, die bereik je nooit. En dat hoeft ook niet. Je hoeft niet perfect te zijn. Niet als mens, en niet in je werk.
Je hoeft niet perfect te weten wat je doet, op elk moment van de dag. Je mag blijven twijfelen, onderzoeken, kiezen, misschien nog eens van weg veranderen.

Weet dat dit juist is wat jou een goede coach, trainer, adviseur of wat dan ook maakt: je vermogen om een echt mens te zijn, met kwaliteiten en gebreken, met thema’s die je afgerond hebt en thema’s die nog voor je liggen, en zo een voorbeeld te zijn voor de mensen die je begeleidt.
Of zoals een trainer me eens zei: "Als je een half wiel voorop rijdt, dan kan je de weg wijzen. Als je een paar kilometer voorop rijdt, niet."

terug naar overzicht