10 vragen om jezelf te stellen als je in een burn-out zit (of om die te voorkomen!)

Als je in een burn-out zit, is het belangrijk om de tijd te nemen om te herstellen. Lichamelijk, mentaal en emotioneel.
En natuurlijk stel je je de vraag: hoe ben ik in deze situatie terechtgekomen?

Hoe ben ik in deze situatie terechtgekomen, waarin mijn lijf me duidelijk aangeeft dat er iets niet klopt, waarin mijn lijf me aangeeft dat er iets, misschien al jaren lang, veel te veel was voor mijn lijf en mijn geest?

En hoe kan ik voorkomen dat ik in de toekomst opnieuw in dezelfde situatie verzeild geraak?

Als je voldoende hersteld bent, is inzicht een belangrijke stap in dit proces.
Welke factoren maken dat de energie-balans voor jou langzaam maar zeker is beginnen overhellen? En op welke factoren heb jij invloed?

In dit artikel geef ik je graag 10 vragen mee.
Met deze vragen kan je gaan onderzoeken wat er klopte aan je job, of niet klopte, waar je op wil gaan letten in de toekomst.
En natuurlijk zijn ze ook heel interessant voor iedereen die zijn/haar huidige job eens onder de loep wil nemen!

Vraag 1 : Welke waarden sturen jou in je werk, of, anders verwoord: wat is er voor jou belangrijk aan een job?

Hiermee bedoel ik : wat heb jij nodig om je goed te voelen in een job, los van de job-inhoud? En ook: hoe groot is de match tussen jouw waarden en de waarden van je bedrijf?

Voor mezelf is bijvoorbeeld de waarde ‘echtheid’ van groot belang. Voor mij betekent dit concreet onder andere dat ik me moet kunnen laten zien zoals ik echt ben. Ik pas dus niet in een bedrijf waarin een cultuur heerst van doen alsof, van niet mogen laten zien dat je iets niet kan, van je kwetsbaarheid niet mogen tonen. Dit zou me ontzettend veel energie kosten.

Waarden worden meestal benoemd aan de hand van relatief abstracte woorden (enkele voorbeelden: balans privé/gezin, rechtvaardigheid, zekerheid en de echtheid uit mijn voorbeeld) maar als we voor onszelf onderzoeken wat een bepaalde waarde voor ons betekent, ontdekken we dat we er eigenlijk meestal een heel precieze en concrete invulling van hebben.

Om misverstanden te voorkomen is het dus enorm belangrijk is om telkens te onderzoeken wat een bedrijf bedoelt met een bepaalde waarde, én of die invulling matcht met de invulling die jij eraan geeft.

Twee vragen die je hierbij helpen zijn:

Vraag 2 : Welke baas past bij jou?

De persoonlijkheid van je leidinggevende, en bij uitbreiding de stijl en cultuur van leidinggeven in een bedrijf in het algemeen heeft ontzettend veel invloed op hoe je je voelt in je job.

Heb jij een manager nodig die je voldoende structuur biedt, waarmee je op regelmatige tijdstippen kan overleggen? Wil jij een baas die je juist heel erg vrij laat? Het is van belang dat wat jij nodig hebt ook overeenstemt met de stijl van je baas. En ja, je leidinggevende kan van het ene op het andere moment veranderen, dat is één van die factoren die je niet onder controle hebt.

Wat je wél onder controle hebt, is weten wat jij nodig hebt en dit kunnen aangeven (zo vergroot je de kans dat je dit ook krijgt) en bij een sollicitatie checken of het echt klikt tussen jou en je toekomstige baas.

Vraag 3 : Wat is voor jou de juiste balans tussen alleen werken en contact met anderen?

In de meeste jobs heb je zowel taken die je alleen doet als werkzaamheden die op een of andere manier een (min of meer intensief) contact met anderen vragen (één op één of in groep).
Heb je er al eens bij stilgestaan welke balans tussen alleen werken en contact met anderen jou het meeste energie geeft? Voor veel hooggevoelige mensen kan teveel contact met anderen enorm veel energie kosten en zelfs leiden tot een burn-out.

Vraag 4 : Past de inhoud van je werk bij je talenten?

Kan je in je werk datgene doen wat je goed kan én graag doet (ja, de combi van die twee!)?
Je talenten kunnen inzetten is essentieel om met voldoening te blijven werken.

En als ik het heb over talenten, dan merk ik dat ik meer in detail ga dan gebruikelijk is.
Ik voel dat het niet genoeg is om talenten te benoemen als ‘empathie’, ‘creativiteit’ of ‘kunnen organiseren’. Voor mij blijft dit té algemeen en helpt dit niet om je eigenheid te zien, helpt dit niet om te zien welk verschil je maakt.
Ik zoek graag meer in de diepte, op detailniveau.
Jouw manier van empathie ligt er misschien in dat je erin slaagt om met anderen een niveau van gelijkheid te creëren, waardoor er enorm veel veiligheid ontstaat. Of je creativiteit is bijzonder, omdat je steeds nieuwe dingen creëert door het combineren van wat er al is binnen vaste kaders. En jouw specifieke organisatievermogen bestaat heel precies uit het kunnen zien van de verschillende parallelle processen die tijdens een evenement door elkaar heenlopen en zorgen voor de juiste logistieke ondersteuning voor al die processen.

Vraag 5 : Past je werk bij je prikkelgevoeligheid?

Ik denk dan aan een heel aantal factoren waarvan ik er hier maar een paar noem:

Vraag 6 : Heeft je werk echt zin voor jou, of, met andere woorden, heb je het gevoel dat je met je werk je missie leeft?

Het geeft niet alleen voldoening als je werk aansluit op een dieper gevoel van missie maar je kan je missie ook als wegwijzer of check gebruiken: ‘zit ik nog op koers of ben ik aan het afdwalen?’

Een job die dicht bij je missie ligt, geeft geen garantie op het voorkomen van burn-out, maar omgekeerd is het wel een belangrijke factor: zelfs als àlle andere factoren voor jou vervuld zijn (je kan je talenten inzetten, juiste prikkelgevoeligheid, waarden matchen enz.) kan je toch met een groot gevoel van leegte en uiteindelijk burn-out achterblijven als je job niet aansluit bij wat voor jou echt zinvol is.
De moeite waard dus om te onderzoeken wat voor jou het kernthema van je leven is!

Vraag 7 : Zijn er privé-factoren die een grote belasting betekenen?

Een burn-out of mogelijke burn-out heeft niet altijd alleen met je werk te maken. Soms gaat het om een algemene overbelasting, en is het nodig ook te kijken naar je privé-leven en hoe de balans daar is.
Heb je tijd voor jezelf? Is er tijd voor ontspanning? Zijn er omstandigheden (bv. zorg voor een ouder, zorg voor een kind, een moeilijke relatie, een partner die ontslagen is) die voor extra stress zorgen?

De eerste 7 vragen onderzochten vooral hoe groot de match was tussen je job, je bedrijf en jezelf. Maar er is nog een gebied om te exploreren: onze belemmerende patronen, al die automatismen die ontstaan zijn als overlevingsmechanismen maar waarvan je nu begint te merken dat de nadelen beginnen door te wegen ten opzichte van de voordelen.

Er zijn twee patronen die vaak een enorme rol spelen bij een burn-out. Meer zelfs, zelfs als er een volledige match is tussen jij en je job, kunnen deze patronen op zich zorgen voor een burn-out.

Vraag 8 : Kan jij op elk moment kiezen tussen je hoge normen en ‘goed genoeg’ of zit je vast in het moeten perfect zijn of het voortdurend bang zijn om te falen?

Ik ga jou niet vertellen dat je moet streven naar middelmatigheid. Of toch niet op alle vlakken van je leven. Het kan enorme deugd doen om je deskundigheid te ontwikkelen en je talenten in te zetten.
Maar steeds maar de beste te moéten zijn, je enkel vergelijken met de top-experts, jezelf niet de tijd geven om te leren en te genieten van het proces, dat put uit. Kan jij je deskundigheid uiten op een ontspannen manier?

Vraag 9 : Kan je je grenzen voelen en aangeven?

Het thema grenzen hangt vaak samen met het thema perfectionisme en faalangst.
Voel je wanneer je grens bijna bereikt is, of moet je grens bij wijze van spreken al een kilometer overschreden zijn voor je de signalen van je lichaam opvangt?

En als je je je grenzen voelt, hoe ga je daar dan mee om?
Wat is jouw strategie in het aangeven van je grenzen?

Vraag 10 : Waar knelt het schoentje, met andere woorden: op welk van voorgaande gebieden ligt jouw grootste groeikans?

Wil je het thema perfectionisme, faalangst en/of uitstelgedrag verder exploreren en in beweging brengen? Je bent van harte welkom op de tweedaagse workshop ‘Van perfectionisme naar gedrevenheid’ (klik).
Voor wie liever individuele begeleiding verkiest, is er ook een coachingstraject rond dit thema (klik).

Zou je al lang van job veranderd zijn, als je maar wist wat je dan wél zou willen doen? Wil je ontdekken wat je tegenhoudt om te gaan doen wat jou echt voldoening geeft? Ben je op zoek naar een werkplek waar jouw kwaliteiten benut en gewaardeerd worden? Dan ben je welkom voor een loopbaantraject (klik).

terug naar overzicht